Crypto valt in Nederland in Box 3. Tot en met 2027 betaal je belasting over een forfaitair rendement: een vast, fictief percentage (6,00% in 2026) over de waarde van je crypto op 1 januari. Vanaf 1 januari 2028 wil het kabinet overstappen op je werkelijk rendement — je echte koerswinst plus inkomsten zoals staking. Voor crypto-beleggers is dat een ingrijpende verandering.
Kernfeit: Forfaitair rendement belast een vast percentage over je vermogen; werkelijk rendement belast je daadwerkelijke winst, inclusief niet-verkochte koerswinst.
Dit is algemene informatie, geen fiscaal of beleggingsadvies. Raadpleeg een belastingadviseur of de Belastingdienst voor jouw situatie.
In het kort
- Forfaitair rendement = een vast, fictief percentage. Voor crypto geldt het tarief voor “overige bezittingen”: 5,88% in 2025 en 6,00% in 2026. Daarover betaal je 36% belasting.
- Sinds het arrest van de Hoge Raad van 6 juni 2024 mag je via de tegenbewijsregeling aantonen dat je werkelijke rendement lager was. Je betaalt dan over het laagste van de twee.
- Je geeft je werkelijke rendement door met het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR), online beschikbaar sinds 9 juli 2025.
- Vanaf 1 januari 2028 wil het kabinet Box 3 volledig baseren op werkelijk rendement. Crypto valt dan onder de vermogensaanwasbelasting: je betaalt jaarlijks belasting, ook over koerswinst die je niet hebt verkocht.
- De Tweede Kamer ging op 12 februari 2026 akkoord; de Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel nog, met een stemming voorlopig gepland op 23 juni 2026.
Inhoudsopgave
- Wat is het verschil tussen forfaitair en werkelijk rendement?
- Hoe wordt crypto nu (2025–2027) belast in Box 3?
- Wat is de tegenbewijsregeling en wanneer is die gunstig?
- Wat verandert er met de nieuwe Box 3-wet vanaf 2028?
- Wat betekent de vermogensaanwasbelasting voor crypto-beleggers?
- Forfaitair vs. werkelijk rendement: vergelijking en rekenvoorbeeld
- Wat kun je nu al doen? Checklist
- Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen forfaitair en werkelijk rendement?
Forfaitair rendement is een rendement dat de Belastingdienst aanneemt dat je hebt behaald. Het is een vast percentage dat de overheid jaarlijks vaststelt, ongeacht hoe jouw crypto het werkelijk deed. Je betaalt dus belasting over een fictieve winst, ook in een jaar waarin je crypto in waarde daalde.
Werkelijk rendement is je daadwerkelijke resultaat. Dat bestaat uit twee delen: het directe rendement (zoals staking-beloningen, rente of dividend) en het indirecte rendement (de waardeverandering van je bezit — dus koerswinst of -verlies).
Kernfeit: Bij werkelijk rendement telt zowel gerealiseerde als niet-gerealiseerde waardeverandering mee — ook koerswinst op crypto die je nog niet hebt verkocht.
Het belangrijkste verschil voor jou als belegger: bij forfaitair rendement maakt het niet uit of je crypto steeg of daalde — je betaalt over het fictieve percentage. Bij werkelijk rendement betaal je over wat er echt gebeurde.
Hoe wordt crypto nu (2025–2027) belast in Box 3?
Crypto wordt door de Belastingdienst gezien als vermogen en valt in Box 3 (sparen en beleggen), in de categorie overige bezittingen. Je geeft de waarde aan op de peildatum 1 januari van het belastingjaar.
Voor 2025 en 2026 gelden deze cijfers:
| Onderdeel | 2025 | 2026 |
|---|---|---|
| Forfaitair rendement crypto (overige bezittingen) | 5,88% | 6,00% |
| Forfaitair rendement banktegoeden | 1,37% | nog voorlopig* |
| Forfaitair rendement schulden | 2,70% | nog voorlopig* |
| Belastingtarief Box 3 | 36% | 36% |
| Heffingsvrij vermogen (per persoon) | € 57.684 | € 59.357 |
*De definitieve percentages voor banktegoeden en schulden worden pas na afloop van 2026 vastgesteld, op basis van de gemiddelde spaar- en hypotheekrente van dat jaar. Het crypto-percentage (overige bezittingen) van 6,00% staat wél vast.
Kernfeit: In 2026 rekent de Belastingdienst voor crypto met een forfaitair rendement van 6,00%, belast tegen 36%.
Een rekenvoorbeeld voor 2026: heb je op 1 januari voor € 100.000 aan crypto en geen ander vermogen, dan is je grondslag na het heffingsvrij vermogen € 40.643. Het forfaitaire rendement is 6,00% × € 40.643 = € 2.439. Daarover betaal je 36% = ongeveer € 878 belasting — ook als je crypto dat jaar in waarde daalde.
Let op: Het heffingsvrij vermogen geldt voor je hele Box 3-vermogen samen, niet per beleggingscategorie. Crypto, spaargeld en aandelen tellen dus bij elkaar op.
Wat is de tegenbewijsregeling en wanneer is die gunstig?
Op 6 juni 2024 oordeelde de Hoge Raad dat het forfaitaire stelsel in strijd is met het Europees recht als je werkelijke rendement lager is dan het forfait. Sindsdien geldt een tegenbewijsregeling: je mag aantonen dat je echte rendement lager was, en dan betaal je over dat lagere bedrag.
Je geeft dit door met het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR), dat sinds 9 juli 2025 online beschikbaar is. Sinds belastingjaar 2025 vraagt het aangifteprogramma je automatisch of je je werkelijke rendement wilt opgeven. De Belastingdienst rekent het dan op twee manieren uit — forfaitair én werkelijk — en je betaalt over het voor jou gunstigste bedrag.
Kernfeit: Via de tegenbewijsregeling betaal je belasting over je werkelijke rendement als dat lager is dan het forfaitaire rendement.
Let op deze spelregels van de tegenbewijsregeling:
- Geen heffingsvrij vermogen. Bij werkelijk rendement kijkt de Belastingdienst naar het rendement op je hele vermogen, zonder het heffingsvrij vermogen af te trekken.
- Niet-gerealiseerde winst telt mee. Ook koerswinst op crypto die je niet hebt verkocht, hoort bij je werkelijke rendement.
- Negatief rendement = € 0. Is je totale werkelijke rendement negatief, dan wordt het op nul gezet — je krijgt geen geld terug, maar betaalt ook geen Box 3-belasting over die bezittingen.
- Kosten niet aftrekbaar. Volgens het arrest mag je geen kosten aftrekken; alleen rente op Box 3-schulden is aftrekbaar.
Wanneer is dit gunstig voor crypto? Vooral in een slecht beursjaar. Daalde je crypto in 2025 flink in waarde, dan is je werkelijke rendement waarschijnlijk lager dan het forfait van 5,88% — en kan opgaaf van werkelijk rendement je geld besparen.
Wat verandert er met de nieuwe Box 3-wet vanaf 2028?
Het kabinet wil Box 3 volledig hervormen met de Wet werkelijk rendement box 3. De ingangsdatum is verschoven van 2027 naar 1 januari 2028. De Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in met het wetsvoorstel; de Eerste Kamer moet nog akkoord gaan, en er wordt gesproken over verzachtingen.
Kernfeit: Vanaf 1 januari 2028 wil het kabinet Box 3 baseren op je werkelijke rendement in plaats van op een forfaitair percentage.
De hoofdlijnen van het nieuwe stelsel:
- Twee soorten heffing. Voor sparen en de meeste beleggingen (aandelen, obligaties én crypto) geldt een vermogensaanwasbelasting: je betaalt jaarlijks over zowel gerealiseerde als niet-gerealiseerde waardeverandering. Voor vastgoed en aandelen in start-ups en scale-ups geldt een vermogenswinstbelasting: afrekenen pas bij verkoop.
- Tarief 36%. Het voorgestelde tarief blijft 36%. Dit kan nog wijzigen bij de behandeling in de Eerste Kamer.
- Heffingsvrij inkomen € 1.800. In plaats van een heffingsvrij vermogen komt er een heffingsvrij inkomen van € 1.800 per persoon (€ 3.600 voor fiscale partners). Je betaalt pas belasting over het rendement boven dit bedrag.
- Kosten worden aftrekbaar. Anders dan nu mag je straks kosten aftrekken, zoals transactiekosten en betaalde rente.
- Verliesverrekening. Een verlies kun je verrekenen met winst in latere jaren, met een verliesdrempel van € 500.
Wat betekent de vermogensaanwasbelasting voor crypto-beleggers?
Dit is voor crypto-beleggers het belangrijkste punt. Crypto valt onder de vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat je vanaf 2028 elk jaar belasting betaalt over je werkelijke rendement, ook over koerswinst die je niet hebt verkocht (niet-gerealiseerde winst), én over inkomsten zoals staking-beloningen.
Kernfeit: Onder de vermogensaanwasbelasting betaal je vanaf 2028 jaarlijks Box 3-belasting over de waardestijging van je crypto, zelfs als je niets verkoopt.
Een voorbeeld. Stel je crypto staat op 1 januari op € 50.000 en op 31 december op € 80.000. De waardeaanwas is € 30.000. Na aftrek van het heffingsvrij inkomen van € 1.800 betaal je 36% over € 28.200 = ruim € 10.000 belasting — ook als je geen euro hebt verkocht.
Daar zit meteen het belangrijkste aandachtspunt: een liquiditeitsprobleem. Crypto is volatiel. Je kunt belasting moeten betalen over winst die later weer verdampt, terwijl je geen euro’s hebt ontvangen om die belasting van te betalen. Goede administratie en het reserveren van geld worden daarom belangrijker.
Let op: Houd vanaf nu je transacties, koersen op 1 januari en 31 december, en staking-inkomsten zorgvuldig bij. Onder het nieuwe stelsel heb je die gegevens nodig om je werkelijke rendement te kunnen aangeven.
Forfaitair vs. werkelijk rendement: vergelijking en rekenvoorbeeld
| Kenmerk | Forfaitair (t/m 2027) | Werkelijk rendement (vanaf 2028) |
|---|---|---|
| Grondslag | Fictief percentage over vermogen op 1 jan | Daadwerkelijke winst (koers + inkomsten) |
| Crypto-percentage 2026 | 6,00% | n.v.t. |
| Niet-verkochte koerswinst belast? | Nee (alleen forfait telt) | Ja (vermogensaanwasbelasting) |
| Belasting bij koersdaling | Ja, over het forfait | Nee (negatief = € 0, verlies verrekenbaar) |
| Vrijstelling | Heffingsvrij vermogen (€ 59.357 in 2026) | Heffingsvrij inkomen (€ 1.800) |
| Kosten aftrekbaar? | Nee (alleen rente) | Ja |
| Tarief | 36% | 36% (voorstel) |
In een stijgend jaar kan het forfaitaire stelsel gunstiger uitpakken, omdat een vast percentage van 6% vaak lager is dan een flinke koerswinst. In een dalend of vlak jaar is werkelijk rendement bijna altijd voordeliger, omdat je dan weinig of geen belasting betaalt.
Wat kun je nu al doen? Checklist
- Houd je crypto-administratie bij. Noteer de waarde op 1 januari en 31 december, plus alle aan- en verkopen en staking-inkomsten.
- Bewaar bewijs. Exporteer overzichten van je exchange of wallet; je hebt ze nodig voor de OWR of je toekomstige aangifte.
- Reken beide kanten uit. Vergelijk over 2025 je forfaitaire en werkelijke rendement voordat je aangifte doet.
- Check de actuele cijfers. Forfaitaire percentages en vrijstellingen veranderen jaarlijks; controleer ze op belastingdienst.nl.
- Volg de wetgeving. Het nieuwe stelsel ligt nog bij de Eerste Kamer; details kunnen wijzigen.
- Twijfel je? Schakel een belastingadviseur in, zeker bij een groot of complex crypto-vermogen.
Veelgestelde vragen
Moet ik belasting betalen over crypto die ik niet heb verkocht?
Tot en met 2027 niet rechtstreeks: je betaalt over een forfaitair percentage van de waarde op 1 januari, niet over je winst. Vanaf 2028 wel: onder de vermogensaanwasbelasting wordt ook niet-gerealiseerde koerswinst jaarlijks belast. Een goede administratie is dus belangrijk.
Is werkelijk rendement altijd voordeliger dan forfaitair?
Nee. In een jaar met flinke koersstijging is het forfaitaire percentage (6,00% in 2026) vaak lager dan je echte winst, en dus gunstiger. In een dalend of vlak jaar is werkelijk rendement meestal voordeliger. Reken daarom beide opties door voordat je aangifte doet.
Wat is de tegenbewijsregeling voor crypto?
Sinds het arrest van de Hoge Raad van 6 juni 2024 mag je aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfait. Je geeft dat door met het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR). De Belastingdienst belast dan het laagste van forfaitair en werkelijk rendement.
Wanneer gaat de nieuwe Box 3-wet in?
De beoogde ingangsdatum is 1 januari 2028, verschoven vanaf 2027. De Tweede Kamer ging op 12 februari 2026 akkoord; de Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel nog, met een stemming voorlopig gepland op 23 juni 2026. De datum en details staan dus nog niet definitief vast.
Telt staking onder werkelijk rendement?
Ja. Staking-beloningen zijn direct rendement en horen bij je werkelijke rendement. Onder het nieuwe stelsel vanaf 2028 worden ze samen met je koerswinst jaarlijks belast in de vermogensaanwasbelasting.
Wat gebeurt er als mijn crypto in waarde daalt?
Bij werkelijk rendement wordt een negatief totaalrendement op € 0 gezet — je betaalt dan geen Box 3-belasting over die bezittingen. Onder het stelsel vanaf 2028 kun je een verlies bovendien verrekenen met winst in latere jaren, boven een drempel van € 500.
Conclusie
De kern: tot en met 2027 betaal je over crypto een forfaitair rendement (6,00% in 2026, tegen 36%), maar via de tegenbewijsregeling kun je in een slecht jaar je lagere werkelijke rendement opgeven. Vanaf 2028 wordt werkelijk rendement de norm, met een vermogensaanwasbelasting die ook niet-verkochte koerswinst jaarlijks belast. Begin daarom nu met het bijhouden van je crypto-administratie.
Dit is algemene informatie, geen fiscaal of beleggingsadvies. Raadpleeg een belastingadviseur of de Belastingdienst voor jouw situatie.
Lees ook
- Hoeveel belasting betaal je over crypto in Box 3?
- Nieuwe Box 3-wet: wat betekent dit voor je bitcoin in 2028?
- DAC8: zo ziet de Belastingdienst jouw crypto
- Crypto schenken of erven: schenk- en erfbelasting
- Crypto-administratie bijhouden voor de Belastingdienst
Geef een reactie