Als je crypto in waarde daalt, kun je in Box 3 mogelijk minder belasting betalen — maar je krijgt geen geld terug van een verlies. Via de tegenbewijsregeling mag je je werkelijke (lagere) rendement opgeven in plaats van het forfaitaire rendement. Echte verliesverrekening met andere jaren bestaat pas vanaf het nieuwe stelsel, gepland voor 2028.
Disclaimer: Dit is algemene informatie, geen fiscaal of beleggingsadvies. Belastingregels veranderen en jouw situatie is uniek. Raadpleeg een belastingadviseur of de Belastingdienst.
In het kort
- Je betaalt in Box 3 belasting over rendement, niet over je inleg. Een koersdaling kan je belastbare rendement dus verlagen.
- De tegenbewijsregeling laat je je werkelijke rendement opgeven als dat lager is dan het forfaitaire rendement (5,88% over beleggingen in 2025).
- Bij werkelijk rendement tellen ook ongerealiseerde waardeveranderingen mee — dus ook een papieren verlies op je crypto.
- In het huidige stelsel bestaat géén verliesverrekening: een negatief rendement levert je hooguit €0 belasting op, geen teruggave.
- Vanaf het nieuwe stelsel (gepland 2028) mag je verliezen wél doorschuiven naar toekomstige jaren, met een drempel van €500.
Betaal ik belasting over crypto-verlies?
Nee, je betaalt geen belasting over een verlies — en je krijgt er in het huidige stelsel ook geen geld voor terug. Maar een daling van je crypto kan wél je belastbare rendement in Box 3 verlagen, waardoor je minder of geen Box 3-belasting betaalt.
Dat komt doordat Box 3 belasting heft over een rendement, niet over je oorspronkelijke inleg. Is dat rendement laag of negatief, dan kan je belasting meedalen.
Kernfeit: In Box 3 betaal je belasting over een rendement op je vermogen, niet over je inleg. Een koersdaling kan dat belastbare rendement verlagen, maar levert geen belastingteruggave op.
Hoe werkt Box 3 voor crypto?
Crypto valt voor de meeste particulieren in Box 3 (sparen en beleggen). Standaard rekent de Belastingdienst met een forfaitair (fictief) rendement: een verondersteld rendement, ongeacht wat je echt verdiende. De waarde op de peildatum 1 januari is daarbij bepalend.
De belangrijkste cijfers voor belastingjaar 2025:
| Onderdeel | Waarde 2025 |
|---|---|
| Heffingsvrij vermogen (alleenstaand) | €57.684 |
| Heffingsvrij vermogen (fiscale partners samen) | €115.368 |
| Forfaitair rendement op beleggingen/crypto | 5,88% |
| Belastingtarief in Box 3 | 36% |
⚠️ Belangrijk: Deze bedragen en percentages veranderen jaarlijks. Controleer de actuele cijfers bij de Belastingdienst. Voor 2026 zijn dit: heffingsvrij vermogen €59.357 (€118.714 met fiscale partner), forfaitair rendement 6,00% en tarief 36%.
Het probleem: in een dalende markt is dat forfaitaire rendement van 5,88% vaak veel hoger dan wat je echt behaalde. Dan zou je belasting betalen over winst die je nooit had. Daarvoor bestaat de tegenbewijsregeling.
Wat is de tegenbewijsregeling?
De tegenbewijsregeling is ontstaan na uitspraken van de Hoge Raad. Ze houdt in: was je werkelijke rendement lager dan het forfaitaire rendement, dan mag je de Belastingdienst vragen om belasting te heffen over dat lagere, werkelijke rendement.
Je doet dit met het formulier “Opgaaf werkelijk rendement” (OWR). Je toont dan aan dat je echt minder (of niets) verdiende.
Kernfeit: Via de tegenbewijsregeling mag je in Box 3 je werkelijke rendement opgeven als dat lager is dan het forfaitaire rendement, zodat je niet betaalt over winst die je niet hebt gemaakt.
Dit is juist in een bear market relevant: daalde je crypto, dan is je werkelijke rendement waarschijnlijk lager dan de forfaitaire 5,88% — en soms zelfs negatief.
Hoe bereken je je werkelijke rendement?
Voor het werkelijke rendement kijkt de Belastingdienst naar alle inkomsten én alle waardeveranderingen van je hele Box 3-vermogen over één kalenderjaar. Twee dingen zijn cruciaal:
- Ook ongerealiseerde waardeveranderingen tellen mee. Je hoeft je crypto dus niet te verkopen; een papieren verlies (lagere waarde op 31 december dan op 1 januari) telt al mee.
- Winst en verlies worden gesaldeerd. Maakte je winst op spaargeld of aandelen en verlies op crypto? Dan worden die binnen het jaar met elkaar verrekend tot één totaalrendement.
Kernfeit: Bij de berekening van het werkelijke rendement in Box 3 tellen ook ongerealiseerde (papieren) waardeveranderingen van je crypto mee — je hoeft niet te verkopen om een verlies te laten meetellen.
Houd daarom je standen goed bij: de waarde van je crypto op 1 januari en 31 december, plus eventuele aan- en verkopen tijdens het jaar.
✅ Wat je bewaart voor de Belastingdienst:
- Waarde van je crypto op 1 januari en 31 december
- Overzicht van alle aankopen en verkopen (datum, bedrag)
- Eventuele staking-, rente- of airdrop-inkomsten
- Exportbestanden van je exchange(s) en wallets
Kan ik mijn crypto-verlies verrekenen?
In het huidige stelsel: nee. Er bestaat geen verliesverrekening. Komt je totale werkelijke rendement onder nul uit, dan wordt je belastbare rendement in de praktijk op €0 gezet. Je betaalt dan geen Box 3-belasting, maar je krijgt niets terug en je kunt het verlies niet meenemen naar een ander jaar.
Kernfeit: In het huidige Box 3-stelsel kun je een crypto-verlies niet verrekenen met andere jaren; een negatief rendement leidt hooguit tot €0 belasting, niet tot teruggave.
Dat verandert in het nieuwe stelsel.
Wat verandert er vanaf 2028?
Het kabinet werkt aan een nieuw Box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement, gepland vanaf 1 januari 2028. De Tweede Kamer stemde in februari 2026 in met het wetsvoorstel; de Eerste Kamer moet het nog behandelen, en er liggen mogelijk nog wijzigingen.
Het belangrijkste verschil voor verliezen:
| Huidig stelsel (t/m 2027*) | Nieuw stelsel (vanaf 2028*) | |
|---|---|---|
| Basis | Forfaitair + tegenbewijs | Werkelijk rendement |
| Ongerealiseerde waardestijging belast? | Alleen via tegenbewijs | Ja |
| Verlies verrekenen met andere jaren | Nee | Ja, met toekomstige jaren |
| Verliesdrempel | n.v.t. | €500 per jaar niet verrekenbaar |
Kernfeit: Vanaf het geplande nieuwe Box 3-stelsel (2028) mogen verliezen worden doorgeschoven naar toekomstige jaren, met een drempel van €500 die niet verrekenbaar is.
⚠️ Let op: De ingangsdatum is al eerder uitgesteld en het voorstel kan nog wijzigen. Ga niet uit van deze regels voor toekomstige aangiftes zonder de actuele stand te checken.
Stappenplan: wat doe je bij een verlies?
- Bereken je werkelijke rendement over het hele Box 3-vermogen (inkomsten + waardeveranderingen, gesaldeerd).
- Vergelijk met het forfaitaire rendement. Is je werkelijke rendement lager? Dan is de tegenbewijsregeling interessant.
- Verzamel je bewijs: standen op 1 januari en 31 december, transactie-overzichten, exchange-exports.
- Dien de Opgaaf werkelijk rendement (OWR) in bij je aangifte of na je aanslag.
- Twijfel je? Schakel een belastingadviseur in — zeker bij grotere bedragen of complexe situaties.
Veelgestelde vragen
Krijg ik belasting terug als mijn crypto daalt?
Nee. In het huidige Box 3-stelsel leidt een verlies hooguit tot €0 belasting, niet tot een teruggave. Via de tegenbewijsregeling voorkom je wél dat je belasting betaalt over een forfaitair rendement dat je niet hebt behaald.
Telt een papieren verlies mee als ik niet verkoop?
Ja. Bij de berekening van het werkelijke rendement tellen ook ongerealiseerde waardeveranderingen mee. Staat je crypto op 31 december lager dan op 1 januari, dan verlaagt dat je werkelijke rendement — ook zonder dat je verkocht hebt.
Wat is de tegenbewijsregeling precies?
De tegenbewijsregeling laat je je werkelijke rendement opgeven als dat lager is dan het forfaitaire rendement dat de Belastingdienst standaard hanteert. Zo betaal je niet over fictieve winst. Je gebruikt hiervoor het formulier “Opgaaf werkelijk rendement”.
Kan ik crypto-verlies aftrekken van mijn salaris?
Nee. Crypto in Box 3 staat los van je inkomen in Box 1. Je kunt een Box 3-verlies niet aftrekken van je loon. Pas vanaf het nieuwe stelsel (gepland 2028) kun je verliezen binnen Box 3 doorschuiven naar toekomstige jaren.
Moet ik mijn crypto aangeven, ook bij verlies?
Ja, als je totale vermogen boven het heffingsvrije bedrag uitkomt, geef je je crypto aan op de peildatum 1 januari — ook als het later in waarde daalde. Of je per saldo belasting betaalt, hangt af van je totale vermogen en rendement.
Conclusie
Een dalende cryptomarkt is vervelend, maar fiscaal hoef je niet te betalen over winst die je niet maakte. De tegenbewijsregeling is je belangrijkste instrument in het huidige stelsel: geef je werkelijke rendement op als dat lager is dan het forfaitaire. Echte verliesverrekening komt er pas aan met het nieuwe stelsel (gepland 2028). Houd je standen en transacties goed bij, en schakel bij twijfel een adviseur in.
Wil je grip op je crypto-aangifte? Lees onze uitleg over crypto aangeven in Box 3 of download onze gratis aangifte-checklist. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.